ابو القاسم عبد الله بن محمد القاشانى

116

تاريخ اولجايتو ( فارسى )

خراسانى از قلعه متنكّروار فرود آمدند و بر كردان زدند و گروهى انبوه را بكشتند و در درون زقاق و اسواق جمعى را كه يافتند هلاك كردند و با قلعه مراجعت نمودند و الحالة هذه در تصرف ايشان است . و همچنين در تاريخ محرم سنهء عشر و سبعمايه آب سرا و رود كه تا غايت وقت ضايع مىشد حفاران از آنجا تا به كنان كوه و ربع رشيدى جويى عميق ببريدند و در حفر آن چند سال سعى و جهد بليغ نمودند بر مجارى كوه سرخاب كه عقبهء منيع شاهق و عتبهء رفيع شامخست و در غالها و عقبات سخت و شعاب و هضبات سخت قرب ده فرسنگ در كوه خارا و صخرهء صما بريده شد ، به اين تاريخ مذكور آب برون آمد و بر زمين ربع رشيدى و به كنان كوه روان شد . مثل دو آسياب آب از فراز كوه به هامون منحدر مىشود . خيرى عام و انعامى ما لا كلام از جريان اخراج اين آب ، اميد چنانست كه در حوالى و پيرامون شهر تبريز مستغلات و مزروعات و محصولات و متدركات دو چندان شود كه مرجوّ و موجود بوده ، و اگرچه خواجه رشيد در تبريز خيرات و مبرّات بىحصر و حدّ و انعام و احسان بىمرّ و عدّ فرموده است و فراوان عمارات و كارهاى عالى همتا بكرده ليكن هيچ يك در قسطاس اين خير نمىسنجد و در موازنهء اين كرامت نمىگنجد . مثل سدّ تاب اعلى تبريز و همچنين بيست و اند چشمه كه به شهر آورده به هر محلى چشمه‌اى جارى گردانيد و عمارت به كنان كوه معروف به ربع رشيدى كه به حقيقت شهريست معمور و مثل عمارات سلطانيه كه همچنان عمارت و هيچ شهرى نيست و ديگر عمارات كه در شهر همدان بنا كرده و نيز قرب سيصد سر گاو ديو هيكل عفاريت منظر با چند نفر گاو بندهء يزدى به تبريز آورده است تا جمله قاذورات و مستقبحات شهر بر پشت ايشان به باغ فتحاباد و رشيد آباد و غيرهما مىكشند ، كه فتحاباد به ايّام سابق كوههاى خشك بود و اكنون هريك بهشتى آراسته به انهار و اشجار و انوار و